Dure winter in aantocht: Eneco en NOX lanceren slimme warmtepompsturing
Prijskloof op stroommarkt maakt slimme sturing extra interessant

Mechelen, 16 november 2026 – De eerste dunkelflaute van het (na)jaar is een feit, en dus pieken de stroomprijzen, met groothandelsprijzen die tot 3 keer hoger liggen dan dezelfde periode vorig jaar. Sowieso is de prijskloof tussen dure en goedkope uren op de Belgische stroommarkt momenteel het grootst sinds de energiecrisis van 2022, en wordt ze deze winter nog groter volgens de termijnmarkt. Gezinnen met een warmtepomp kunnen daar munt uit slaan, en dus maken energieleverancier Eneco en de Belgische cleantechstart-up NOX hun slimme warmtepompsturing na een succesvolle test nu beschikbaar voor alle klanten. Tijdens de testfase kon het verbruik in de avondpiek dankzij de sturing met 31 procent teruggebracht worden, gezinnen konden zo tot 30 euro per maand besparen in de wintermaanden - een bedrag dat deze winter nog kan oplopen als de verwachtingen van de termijnmarkt uitkomen.
Op de Belgische day-aheadmarkt bedraagt het verschil tussen de zes duurste en de zes goedkoopste uren van de dag dit jaar gemiddeld 110 euro per megawattuur (MWh), tegenover 80 euro in 2025, zo blijkt uit berekeningen van Eneco. Alleen in het crisisjaar 2022 was de kloof groter. Voor komende winter verwacht de markt een nog grotere kloof: volgens de verwachte prijs per uur die Eneco uit de termijnmarkt afleidt, zal stroom in januari om 18 uur zo'n 300 euro per MWh kosten, tegenover 170 euro om 3 uur 's nachts: €130 verschil dus. Ter vergelijking: in januari 2026 was dat nog 54 euro.
De oorzaak voor die hoge prijzen ligt bij gas: de Europese gasvoorraden zijn momenteel voor 75 procent gevuld, tegenover 83 procent een jaar geleden, en op koude winteravonden, als de vraag piekt en er geen zonnestroom is, zijn het de gascentrales die de stroomprijs zetten. Op 26 oktober kostte gas voor levering in november zo 97 euro per MWh, tegenover 27 euro begin januari.
'De winter die voor de deur staat kondigt zich als (zeer) duur aan. Wie zijn warmtepomp komende winter op de juiste uren laat draaien, zal daardoor heel wat kunnen besparen. Met onze slimme sturing helpen we Belgische gezinnen daarbij, door hen te laten besparen zonder dat ze zelf iets moeten doen'. - Tom Defruyt, hoofd Innovatie bij Eneco
's Winters tot 30 euro per maand voordeel, dit jaar mogelijk nog meer
Dat doet Eneco door, met behulp van software van de Antwerpse start-up NOX Energy, de verwarming te sturen op basis van de prijzen van de volgende dag en de warmtevraag van de woning: meer verwarmen 's nachts en in de vroege ochtend, minder tijdens de dure avonduren. Een test bij een zestigtal gezinnen tijdens het voorbije jaar toonde aan dat het verbruik in de avondpiek zo met 31 procent daalde.
Gezinnen met een hoog verbruik haalden in de wintermaanden tot zo’n 30 euro per maand voordeel, over een heel jaar gemiddeld ongeveer 120 euro, inclusief een vergoeding voor hun flexibiliteit. Als de verwachtingen van de termijnmarkt uitkomen, kan die besparing deze winter nog hoger liggen.
'We besparen zonder dat we er iets van merken, en dat volledig automatisch.' - Marijke uit Geraardsbergen
'Op de stroomprijs hebben gezinnen uiteraard geen invloed, maar op het moment waarop ze verwarmen wel. Een woning houdt warmte vast. Als we de warmtepomp aansturen om ze 's nachts wat meer te laten werken, kan ze om 18 uur even pauzeren. Dat drukt de factuur, en het verbruik van gascentrales op de duurste uren. In een onderzoek van Centre for Net Zero, de onderzoekstak van de energiegroep Octopus, bij 6.631 Britse gezinnen met een warmtepomp en een tijdstarief, bleek zelfs dat bijna de helft van het piekverbruik naar goedkopere uren verschoof.' - Tom Defruyt, hoofd Innovatie bij Eneco
'Iedereen praat over flexibiliteit met elektrische auto's, maar die zijn niet altijd beschikbaar. Een warmtepomp daarentegen is 24/7 geconnecteerd aan je huis. Dat betekent enorme mogelijkheden voor besparing en netondersteuning. Wel is een warmtepomp complex, veel meer dan mensen denken. Net daarom bouwen we software die die complexiteit wegneemt en flexibiliteit simpel maakt voor elke klant.' - Axelle Moortgat, medeoprichter en CEO van NOX
Ook voordeel met een vast of variabel contract
Eneco koopt de stroom voor zijn klanten in op de groothandelsmarkt. Daar verandert de prijs elk uur. Op een winteravond kost stroom er gemiddeld de helft meer dan ’s nachts. De sturing laat de warmtepompen van alle deelnemende gezinnen samen meer draaien op de goedkope uren en minder op de dure. Zo hoeft Eneco minder dure stroom in te kopen.
Wie een dynamisch - contract heeft, betaalt zelf elk uur een andere prijs en ziet het verschil dus rechtstreeks op de factuur. Wie een vast of variabel contract heeft, betaalt elk uur dezelfde prijs. Voor die klanten maakt het op de factuur niet uit wanneer de warmtepomp draait, maar Eneco bespaart wel op de inkoop. Dat voordeel rekent Eneco door aan de klant, via een maandelijkse vergoeding voor de flexibiliteit. Het gezin hoeft daar niets voor te doen en levert geen comfort in.
Slim sturen betekent ook spreiden. Wie alle verwarming in een paar goedkope uren samenpropt, creëert een nieuwe piek, en betaalt daar in Vlaanderen voor via het capaciteitstarief. In de test van Eneco daalde de maandpiek van de woningen gemiddeld licht.
Ook buiten de winter helpt de sturing. Wie zonnepanelen heeft, kan zijn warmtepomp meer laten draaien op de eigen zonnestroom, in plaats van die goedkoop terug te leveren aan het net. In de zomer verschoof het verbruik in de test daardoor naar de middag.
Compatibel met alle grote merken
Eneco maakt de sturing vanaf 9 november stapsgewijs beschikbaar voor alle klanten met een warmtepomp die met het internet verbonden is. De oplossing is nu al compatibel met de warmtepompen van onder meer Bosch, Buderus, Daikin, LG, Mitsubishi, Nibe, Saunier Duval, Toshiba en Viessmann.
'Initiatieven zoals de samenwerking tussen Eneco en NOX zijn een cruciale stap voorwaarts in de Belgische energietransitie. Bij Bosch Home Comfort geloven we al jaren dat de warmtepomp het kloppende hart van de woning is. Slimme aansturing vormt het digitale brein dat dit hart aanstuurt op basis van data. Voor eigenaars van een Bosch of Buderus warmtepomp is dit geen verre toekomstmuziek meer, het is de realiteit die vandaag vorm krijgt' - Rik Visscher, Sales Director Bosch Home Comfort België & Nederland
'Slim energiegebruik is bij NIBE vandaag al praktijk. NIBE-warmtepompen hebben een uitgebreide intelligente regeling en stemmen hun energiegebruik af op onder andere zelfopgewekte zonne-energie en dynamische energietarieven, in combinatie met optimaal wooncomfort. Pilots met NOX en Eneco hebben bewezen dat ook optimalisatie met betrekking tot het elektriciteitsnet uitstekend werkt. Zo is een NIBE-warmtepomp naadloos inpasbaar in een slim, toekomstbestendig elektriciteitsnetwerk.' - Alex Bout, Senior Product Manager bij NIBE
'Met de warmtepomp Vitocal 200-A intelligent energy maken we verwarmen en koelen onderdeel van één slim, geconnecteerd energiesysteem. Door warmtepomp, zonnepanelen en thuisbatterij op elkaar af te stemmen, kunnen gezinnen meer eigen energie benutten en besparen met behoud van comfort.' - Jan Hoogmartens, projectingenieur residentiële warmtepompen bij Viessmann
Kerncijfers uit de test:
- 31 procent: daling van het verbruik op de avondpiek van de gestuurde warmtepompen.
- Tot zo’n 30 euro per maand: voordeel in de winter voor gezinnen met een hoog verbruik, gemiddeld ongeveer 120 euro per jaar. Met de huidige prijzen zal dit alleen maar oplopen.
- Een jaar lang getest, van september 2025 tot oktober 2026.
- 110 euro per MWh: gemiddeld verschil tussen de zes duurste en de zes goedkoopste uren van de dag in 2026 (2025: 80 euro).
Over Eneco
Eneco is een internationaal energiebedrijf dat zich richt op het versnellen van de energietransitie. We investeren in duurzame productie van energie, in oplossingen voor energieopslag en intelligente technologieën voor particulieren en bedrijven. Samen maken we duurzame energie toegankelijk voor iedereen. Onze One Planet-strategie steunt op drie pijlers:
- Klanten helpen om duurzame energiekeuzes te maken
- Meer duurzame energie produceren
- Zorgen voor efficiëntere energiesystemen
Meer info: www.eneco.be.

