OPINIE: Pleidooi voor een middagtarief voor elektriciteit (De Tijd)
Het halveren van het elektriciteitstarief op de middag zou een goed begin zijn om tot een volwassen systeem van tijdsafhankelijke nettarieven te komen, schrijft Bert Clinckers, de topman van de energieleverancier Eneco België.
- De auteur. Bert Clinckers is de managing director van Eneco België.
- De kwestie. De netbeheerder Fluvius en de Vlaamse Nutsregulator (de vroegere VREG) twijfelen over de invoering van tijdsafhankelijke nettarieven.
- De conclusie. Een halvering van het piektarief op de middag of een middagtarief voor elektriciteit hebben vooral voordelen.
Eind jaren 70 werd het dag- en nachttarief voor elektriciteit ingevoerd. Dankzij dat beloningsmechanisme kon men het productieoverschot van de kerncentrales wegwerken. Vandaag ziet onze energiemarkt er helemaal anders uit. Ons productieoverschot komt nu uit zonnepanelen en de beloning werd een boetesysteem. Zo laten we heel wat kansen liggen. Een middagtarief voor elektriciteit zou daarin verandering kunnen brengen.
Het ging bijna onopgemerkt voorbij, maar de netbeheerder Fluvius en de Vlaamse Nutsregulator (de vroegere VREG) kondigden na een nieuwe studie aan nog altijd te twijfelen over ‘tijdsafhankelijke nettarieven’. Dat zijn kortingen op het nettarief op momenten dat er veel energie beschikbaar is. De invoering ervan zou nochtans veel problemen oplossen. Hierbij alvast drie redenen om de twijfel weg te nemen.
Ten eerste moeten we de overstap maken van een boete naar een beloning om de elektriciteitsconsument mee te krijgen. Vandaag bestaat in Vlaanderen een boetesysteem voor wie te veel energie verbruikt op hetzelfde moment. Als je één keer zo’n ‘piek’ getrokken hebt, word je daar een heel jaar lang op afgerekend - vergelijk het met een boete na één keer te snel te rijden die je elke maand opnieuw moet betalen, ook als je je voortaan wél aan de limiet houdt.
Tegelijk zijn er heel wat verbruikers die beter zouden kunnen spreiden, maar dat vandaag niet doen. Logisch: er is geen enkele incentive voor. Een goedkoper nettarief op momenten van overschot zou gedrag wel duurzaam kunnen veranderen, en zo ons overbelaste net beter in balans brengen.
De tweede reden ligt in de transitie naar duurzame energie, waar we zonder slimme ingrepen kansen laten liggen. Zoals vorige vrijdag ook te lezen viel in De Tijd zien we een terugval bij gezinnen en bedrijven in het installeren van zonnepanelen. Bedrijven laten hun e-boilers aan de kant staan, uit vrees om een piekboete te krijgen via het capaciteitstarief. En met slimmere nettarieven zou het veel interessanter worden om batterijen te plaatsen. We laten veel kansen liggen op een moment dat we meer dan ooit nood hebben aan zekere, groene en lokale energie. Tijdsafhankelijke nettarieven geven elektrificatie de nodige duw in de rug.
Lagere factuur
Ten derde moet de elektriciteitsfactuur naar beneden, omdat ze vandaag een grote hap uit het gezinsbudget neemt. Ze bestaat uit drie delen: energiekosten, nettarieven en heffingen. De energiekosten kunnen naar beneden door meer duurzame energie op te wekken, want groene stroom is goedkoper. De heffingen kunnen naar beneden doordat bepaalde subsidies voor groenestroomcertificaten, gas- en kerncentrales kunnen dalen.
En nettarieven kunnen lager op strategische momenten - denk aan een ‘zonnekorting’ op de middag, waarbij men bijkomend ook het piektarief kan halveren. Dat maakt de factuur rechtvaardiger, omdat men beloond wordt voor het eigen gedrag. En zo kan iedereen genieten van die beloning, ook wie geen zonnepanelen of batterijen kan aankopen.
Fluvius en de Vlaamse Nutsregulator twijfelen nog, maar die twijfel heeft een prijs. De kans om echte gedragsverandering teweeg te brengen, om de transitie naar duurzame energie te versnellen en om de elektriciteitsfactuur te verlagen werd alweer uitgesteld naar 2029. Intussen hebben onze buurlanden wél de stap gezet, en ook Wallonië start met het systeem in 2026.
Geen vier jaar meer wachten
Voorzichtigheid is legitiem, maar the proof of the pudding is in the eating. Laat de markt bewijzen wat studies vandaag niet kunnen aantonen. Bijvoorbeeld met een halvering van het piektarief op de middag: een snelle, haalbare en eenvoudige maatregel. Of met een middagtarief voor elektriciteit, dat het voordeel van de duidelijkheid heeft voor bedrijven en consumenten. Om uiteindelijk tot een volwassen systeem van tijdsafhankelijke nettarieven te komen. De uitdaging stelt zich niet pas in 2029, maar vandaag. Laat ons dan ook geen vier jaar wachten op de oplossing.
Bron: De Tijd
